Gezondheid van de Norwich Terriër,

Een van de doelstellingen van de rasvereniging is, om samen met de fokkers van de Norwich Terrier

te komen tot een verantwoord fokbeleid. Daarom heeft de rasvereniging een gezondheidscommissie,

die de gegevens van de ouderdieren verwerkt nadat er een controle heeft plaatsgevonden. Hieronder een uitleg hoe het e.e.a. in zijn werk gaat.

Om de gezondheid van ons ras verder te monitoren worden er regelmatig gezondheidsenquêtes gehouden. Op deze wijze werken onze fokkers ver aan om niet alleen mooie maar vooral gezonde Norwich Terriers te fokken.

Zodra een reu of een teef erfelijk belast is, mag hij of zij niet meer ingezet worden om mee te fokken.

Alvorens een Norwich voor een dekking wordt ingezet, moet hij of zij op ECVO (European College of Veterinary Ophthalmologists) gecontroleerd zijn. ECVO is een verzamelnaam die alle mogelijke oogziekten die kunnen voorkomen omvat. Een dierenarts, die bevoegd is om deze controle uit te oefenen, moet voor de dekking geconsulteerd zijn. De dierenarts stuurt zijn bevindingen d.m.v. een officieel document naar de Raad van Beheer (dit is het overkoepelende orgaan binnen de kynologie) en de rasvereniging ontvangt een copy. Alleen dekberichten van de teef en reu waarvan de uitslag bekend is van ECVO worden op de website geplaatst.

Op tentoonstellingen hebben de keurmeesters de opdracht om niet alleen op schoonheid te keuren, maar ook het RSI (Ras Specifieke Instructie) formulier in te vullen als zij bij een ras een gezondheidsprobleem zien, van welke aard dan ook.

Verder heeft iedere rasvereniging een VFR (Verenigings Fok Reglement). In dit reglement is opgenomen hoe men erfelijke ziekten kan voor komen, die heden en of in het verleden bij een ras voorkwamen. Uiteraard heeft de Nederlandse Norwich Terrier Club ook een door de Raad van Beheer en de leden van de rasvereniging VFR.

Mocht er onverhoopt iets niet met uw Norwich in orde zijn, waarvan u vindt dat dit in het belang van het ras gedeeld moet worden met verantwoordelijke mensen binnen onze rasvereniging, maak dan gebruik van de database. De rasvereniging verzamelt alle gegevens die met de gezondheid van ons ras te maken heeft. Deze gegevens worden opgeslagen en indien nodig worden er maatregelen genomen om het welzijn van ons ras te verbeteren. Het spreekt voor zich dat met deze gegevens zeer vertrouwelijk wordt omgegaan en zullen alleen worden gebruikt als daar door u toestemming voor wordt gegeven.

Deze gegevens kunt u sturen aan: gezondheid@norwichterrierclub.nl

Bent u van plan om een Norwich pup te kopen, dan is een goede vertrouwensband met de fokker zeer wenselijk. Bespreek met de fokker van uw toekomstige pup hoe hij of zij aan alle eisen voor een gezond hondje hebben voldaan. Voor meer gedetailleerde uitleg kunt u altijd onze rasvereniging raadplegen.

Gezondheidszaken Lobke Kwak.

Upper Airway Syndroom bij de Norwich Terriër

Het is belangrijk om te weten dat niet iedere snurkende Norwich Terriër automatisch het Upper Airway Syndroom (UAS) heeft. Snurken kan verschillende oorzaken hebben en betekent niet direct dat er sprake is van een luchtwegprobleem. Laat u daarom altijd goed informeren en raadpleeg bij twijfel een dierenarts met kennis van dit syndroom. In Nederland zijn er nog maar weinig dierenartsen met specifieke ervaring met UAS bij de Norwich Terriër. In landen zoals Duitsland is men op dit gebied al verder met onderzoek en diagnostiek.

Wat is het Upper Airway Syndroom?

Het Upper Airway Syndroom (UAS), ofwel het bovenste luchtwegsyndroom, is een verzamelnaam voor problemen die een belemmering veroorzaken in de bovenste luchtwegen. De term syndroom betekent letterlijk “samenkomst” en verwijst naar een combinatie van verschillende kenmerken of afwijkingen die samen optreden.

Bij UAS kan de luchtstroom naar de longen op één of meerdere plaatsen worden belemmerd. Het gaat bovendien niet om een statisch probleem: de aandoening kan zich in de loop van de tijd ontwikkelen of verergeren.

Een hond die op jonge leeftijd slechts milde klachten heeft, kan later meer problemen krijgen. Aan de andere kant kan verbetering optreden wanneer bijvoorbeeld het lichaamsgewicht van de hond wordt verminderd.

Omdat lucht op verschillende plaatsen weerstand kan ondervinden, kan dit extra wrijving veroorzaken in de luchtwegen. Hierdoor kan verdere schade ontstaan. Daarom wordt UAS beschouwd als een chronische aandoening.

Zelfs wanneer een operatie wordt uitgevoerd om een bepaalde afwijking te corrigeren, is dit niet altijd een definitieve oplossing.

Hoe werkt de ademhaling bij honden?

Honden, net als andere zoogdieren, ademen door lucht naar binnen te zuigen. Wanneer de borstkas uitzet, ontstaat er een onderdruk waardoor lucht de longen instroomt. Dit verschilt van bijvoorbeeld amfibieën, zoals kikkers, die lucht actief naar binnen pompen.

Een eenvoudig voorbeeld om dit verschil te begrijpen is drinken door een rietje. Wanneer je door het rietje blaast, gebeurt er weinig. Maar wanneer je eraan zuigt, kan het rietje zelfs een beetje inklappen door de kracht van de onderdruk. Op een vergelijkbare manier ontstaat er druk in de luchtwegen wanneer een hond inademt.

Mogelijke afwijkingen in de luchtwegen

Binnen het luchtwegsysteem van de Norwich Terriër kunnen verschillende afwijkingen voorkomen.

Neusholte

Bij de Norwich Terriër komen dichtgeknepen neusgaten vrijwel niet voor.

Wel kan de overgang in de neus soms wat nauwer zijn.

Mondholte

Een van de meest voorkomende afwijkingen is een verlengd zacht gehemelte. Een typisch symptoom hierbij is hijgen met een duidelijk hoorbaar “k”-achtig geluid. Ook kan het voorkomen dat een hond regelmatig gras via de neus naar buiten werkt.

Strottenhoofd (larynx)

Het strottenhoofd bestaat uit verschillende onderdelen. De zogenaamde laryngeale ventrikels – kleine zakjes met een dun membraan – kunnen opzwellen en naar buiten uitpuilen. Hierdoor wordt de luchtstroom beperkt en kan de hond minder zuurstof opnemen.

Luchtpijp (trachea)

Een van de ernstigere problemen is het in elkaar klappen van de luchtpijp. Dit is vaak herkenbaar aan een hijgend geluid bij het inademen en een zacht, toeterend geluid bij het uitademen. Honden met deze aandoening kunnen vaak slecht tegen warmte of inspanning.

Daarnaast kan een hond een afwijkende of onderontwikkelde luchtpijp hebben, wat eveneens ademhalingsproblemen kan veroorzaken.

Onderzoek en screening in het buitenland

In verschillende landen, waaronder Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland, moeten Norwich Terriërs eerst worden onderzocht op hun luchtwegen voordat zij in de fokkerij worden ingezet.

Dit onderzoek gebeurt volgens een gestandaardiseerd protocol dat gemaakt is door de universiteit in Bern waarbij met een endoscoop de keelholte, het strottenhoofd (larynx) en de luchtpijp (trachea) worden bekeken. Dit onderzoek heet een laryngoscopie en wordt uitgevoerd onder een lichte narcose.

Tijdens het onderzoek worden onder andere de volgende onderdelen

beoordeeld:

het zachte gehemelte

de larynx en het strottenhoofd

de amandelen

de luchtpijp (trachea)

het laryngeale kraakbeen

Er wordt tijdens de beoordeling gewerkt met een scoringssysteem met een punten waardering en factoren voor de criteria die het Upper  Airway syndroom beïnvloeden. In de onderstaande tabel staan de verschillende onderdelen met de daarbij behorende punten en factoren. Deze is gelijk aan het protocol dat ook door de andere landen gebruikt wordt.

Op basis van deze beoordeling krijgt de hond een score en een

classificatie: A1, A2, B1, B2, C1, C2, D1, D2, E1 of E2.

Dit gaat volgens de onderstaande systematiek:

Een voorbeeld van een beoordelingsformulier kunt u hier vinden, Klik op deze link

In Duitsland mogen honden met een score tot en met C1 onbeperkt worden ingezet voor de fokkerij. Door deze systematische screening is het aantal nieuwe gevallen van het Upper Airway Syndroom binnen de Duitse Norwich Terriër populatie merkbaar afgenomen.

Het onderzoek kan pas plaatsvinden, nadat de Norwich Terriër minimaal 12 maanden is. Bij de commissaris gezondheid kan een dierenarts een uitgebreid scoringsformulier opvragen en de inaugurale dissertatie waar het luchtwegonderzoek in omschreven wordt. Let wel op, niet iedere dierenarts kan dit onderzoek uitvoeren.

Gezondheidszaken Lobke Kwak.

22-4-2026

Hoe zit het nu met DNA onderzoek, ADAMTS3, Upper Airway Syndroom (UAS) en de Norwich Terriër?

Halverwege mei 2019 werd er een stuk gepubliceerd over dat wetenschappers een gen vonden dat een link heeft tot ademhalingsproblemen in honden. Nou de oplossing zou je denken. Maar helaas werkt het niet zo en ik zal proberen uit te leggen hoe het werkt:

In iedere cel wan je lichaam zitten chromosomen. Chromosomen zijn een soort van strengen, vergelijkbaar met spaghetti. Deze chromosomen bestaan uit een stof die we DNA noemen. In dit DNA zit een soort van code waarin al onze erfelijke eigenschappen zijn vastgelegd. Op de chromosomen zitten genen en een gen is een stukje DNA. Elk gen beschrijft de code van een kenmerk, die (mede)bepaalt hoe uw Norwich Terriër eruit ziet, hoe het lichaam werkt of hoe uw hondje is.

Lang werd er gedacht dat de ademhalingsproblemen een resultaat waren van het fokken met hondjes met een steeds kortere neus. De onderstaande ontdekking laat zien dat het fokken met hondjes met een korte neus waarschijnlijk niet de enige factor is die ademhalingsproblemen veroorzaakt. Wetenschappers van de Universiteit van Edinburgh hebben nu een mutatie ontdekt welke gelinkt wordt aan het Upper Airway Syndroom bij Norwich Terriërs (maar ook andere rassen). In een groot wetenschappelijk onderzoek waar meerdere universiteiten aan hebben meegedaan, waaronder ook de Universiteit van Bern en het Roslin Insituut, vonden ze een mutatie (verandering) in het gen dat ADAMTS3 genoemd wordt. Bij de honden die problemen hadden met de ademhaling werd ook deze DNA mutatie gevonden. De betrokken wetenschapper Schoenebeck geeft aan: “We kunnen door dit onderzoek concluderen dat er extra genetische risico factoren zijn, die bij erfelijke aanleg waarschijnlijk leiden tot luchtwegaandoeningen bij honden ongeacht de gezichtsvorm. Hoewel de gezichtsvorm een belangrijke risicofactor blijft, suggereert onze studie dat de status van het ADAMTS3 gen moet worden overwogen. Maar er zijn zeker nog meer studies hiervoor nodig.”

Wat kunnen we nu met deze informatie? De ontdekking in deze studie zou een eerste belangrijke stap kunnen zijn naar meer duidelijkheid inzake het Upper Airway Syndroom (UAS) bij onze geliefde Norwich Terrier. Echter het is belangrijk dat men zich realiseert dat het op dit moment “slechts” een link is die men gevonden heeft. Er moet nog nader onderzoek komen of deze mutatie inderdaad verantwoordelijk is voor het UAS. En mocht dat het geval zijn zal er ook nog de nodige tijd verstrijken voordat er per ras een DNA test ontwikkeld is.

De Nederlandse Norwich Terriër Club (NNTC) heeft diverse reacties ontvangen van mensen die eisen dat de UAS DNA test (die er dus niet is) wordt overgenomen en er wordt (ten onrechte) beweerd dat in het buitenland deze test al wel verplicht is…etc. Als bestuursleden van de NNTC zouden we het geweldig vinden als er een DNA test UAS voor de Norwich bestond, maar helaas is het zover nog niet. De wetenschap moet zich nog verder op dit onderwerp vastbijten….

De NNTC volgt de ontwikkelingen uiteraard nauwkeurig en levert waar mogelijk een bijdrage. Mochten er verdere vragen zijn, horen wij dit graag!

Lobke Kwak Vice-voorzitter Nederlandse Norwich Terriër Club